Kira sözleşmeleri, kiracı ve ev sahibi arasında yapılan, tarafların hak ve yükümlülüklerini belirleyen hukuki belgelerdir. Her iki taraf için de bağlayıcı olan bu sözleşmeler, yazılı veya sözlü olarak yapılabilir. Ancak ileride doğabilecek anlaşmazlıkların önüne geçmek için yazılı kira sözleşmesi düzenlenmesi tavsiye edilir. Kira sözleşmelerinin geçerliliği ve içeriği Türk Borçlar Kanunu tarafından düzenlenmiş olup, kiracıların haklarını güvence altına almak için çeşitli yasal düzenlemeler bulunmaktadır.
Kira Sözleşmesi Nedir ve Neler İçermelidir?
Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir taşınmazı belirli bir bedel karşılığında kiracıya kullanım hakkı vermesinikonu alan bir sözleşmedir. Geçerli bir kira sözleşmesinde bulunması gereken temel unsurlar şunlardır:
- Tarafların kimlik bilgileri: Kiracı ve ev sahibinin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası belirtilmelidir.
- Kiralama konusu taşınmazın bilgileri: Adres, metrekare, oda sayısı gibi detaylar yazılmalıdır.
- Kira bedeli ve ödeme şekli: Kiranın ne kadar olduğu, hangi tarihte ve hangi yöntemle ödeneceği açıkça belirtilmelidir.
- Depozito ve yan giderler: Kiracıdan talep edilen depozitonun tutarı ve ne zaman iade edileceği yazılmalıdır.
- Sözleşmenin süresi: Sözleşmenin ne kadar süreyle geçerli olduğu ve yenileme şartları belirtilmelidir.
- Aidat ve ek giderler: Apartman aidatı, elektrik, su, doğalgaz gibi masrafların kim tarafından karşılanacağı açıkça yazılmalıdır.
- Evde yapılacak tadilat ve onarımlar: Kiracının veya ev sahibinin yapacağı bakım ve onarımların sorumlulukları net olarak ifade edilmelidir.
Kiracı Hakları Nelerdir?
Kiracıların hakları Türk Borçlar Kanunu tarafından güvence altına alınmıştır. İşte kiracıların en önemli hakları:
1. Kiralananın Kullanım Hakkı
Kiracı, sözleşmede belirtilen süre boyunca evi ya da iş yerini sözleşmede belirtilen koşullarla kullanma hakkına sahiptir. Ev sahibi, kiracıyı izinsiz bir şekilde tahliye edemez veya kiracının özel hayatına müdahale edemez.
2. Kira Artış Oranı Sınırı
Ev sahipleri, kira artışını keyfi olarak belirleyemez. Konut kiralarında kira artışı, TÜFE’nin 12 aylık ortalamasına göre belirlenen oranın üzerine çıkamaz. Bu, kiracıyı ani ve yüksek kira artışlarına karşı korur.
3. Depozito Hakkı
Ev sahibi, kiracıdan depozito talep edebilir ancak bu tutar 3 aylık kira bedelini aşamaz. Ayrıca, ev sahibi depozitoyu kiracının rızası olmadan harcayamaz ve kira süresi bittiğinde hasar olmaması halinde geri vermek zorundadır.
4. Evin Bakım ve Onarım Hakları
Kiracılar, küçük ve kullanım kaynaklı tamiratlardan sorumludur ancak binanın genel bakımı, tesisat yenilemeleri gibi büyük onarımlar ev sahibinin sorumluluğundadır. Kiracının yaptığı masrafları ev sahibi karşılamak zorundadır.
5. Haksız Tahliye Koruması
Ev sahipleri, haklı bir neden olmadan kiracıyı tahliye edemez. Tahliye için ya mahkeme kararı gerekir ya da sözleşmede belirtilen özel koşullar yerine getirilmelidir.
Ev Sahiplerinin Kiracıdan Talep Edemeyeceği Şeyler
- Anahtar depozitosu: Kiracılar, ev sahibine fazladan bir güvence ödemek zorunda değildir.
- Yüksek oranda kira artışı: Yasal sınırın üzerinde artış yapılamaz.
- Evi izinsiz ziyaret etmek: Ev sahibi, kiracının izni olmadan eve giremez.
- İhtiyaç sebebiyle tahliye talep etmek: Eğer ev sahibi "ihtiyaç nedeniyle" evi geri almak istiyorsa, bu durumu ispatlamak zorundadır ve mahkeme kararı olmadan kiracıyı çıkartamaz.
Kiracı Haklarını Koruma Yöntemleri
- Sözleşmeyi yazılı yapın: Kiracı haklarının en iyi korunma yöntemi yazılı sözleşme yapmaktır.
- Ödemeleri banka üzerinden yapın: Kira bedelini elden vermek yerine banka üzerinden ödeme yapmak, ileride oluşabilecek hukuki sorunları engeller.
- Ev sahibinin keyfi uygulamalarına karşı bilinçli olun: Yasal haklarınızı bilerek hareket edin ve haksız durumlarda resmi yollara başvurun.
- Evi teslim alırken detaylı bir tutanak tutun: Eve girişte ve çıkışta eşyalar, duvarlar, kapılar gibi bölümlerin fotoğrafını çekerek durum tespiti yapın.
Sonuç
Kira sözleşmeleri, hem kiracı hem de ev sahibi için önemli yasal belgelerdir. Kiracılar, kira artışı, depozito, tahliye ve bakım masrafları konusunda yasal haklara sahiptir. Ev sahipleri, kiracıları keyfi sebeplerle çıkartamaz ve yasal sınırlamalar çerçevesinde hareket etmek zorundadır. Kiracıların haklarını bilmesi, olası hukuki anlaşmazlıklarda avantaj sağlar ve haksız uygulamalara karşı korunmalarını sağlar.